సాహిత్య సుగంధాలను వెదజల్లుతున్న యలమర్తి అనూరాధ

తెలుగు సాహిత్య రంగంలో కొన్ని పేర్లు కేవలం రచయితలుగానే కాకుండా సమాజానికి మార్గనిర్దేశం చేసే శక్తులుగా నిలుస్తాయి. అలాంటి విశిష్ట వ్యక్తిత్వాల్లో ప్రముఖంగా చెప్పుకోవాల్సిన పేరు యలమర్తి అనూరాధ. ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా సాగుతున్న ఆమె సాహిత్య ప్రస్థానం కథలు, కవితలు, నవలలు, వ్యాసాలు, బాలసాహిత్యం, గేయరచనలు, సామాజిక రచనలతో సమృద్ధిగా విస్తరించింది. అక్షరాలను అలంకారాలుగా కాకుండా జీవితానికి వెలుగునిచ్చే విలువలుగా మలిచిన రచయిత్రిగా ఆమె తెలుగు పాఠకుల మన్ననలు పొందారు.
1959 అక్టోబర్ 11న కృష్ణా జిల్లా ముదునూరులో జన్మించిన అనూరాధ గారు బాల్యంలోనే పుస్తకాలతో స్నేహం పెంచుకున్నారు. ప్రకృతి ఒడిలో పెరిగిన అనుభవాలు, విస్తృత పఠనం, తల్లిదండ్రుల ప్రోత్సాహం ఆమె వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో కీలకపాత్ర పోషించాయి. శ్రీకాళహస్తి, ఏలూరు ప్రాంతాల్లో విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసి బి.యస్సీ. హోమ్ సైన్స్ పట్టా పొందారు. చిన్నప్పటి నుంచే పరిశీలన, ఆలోచన, అభివ్యక్తి పట్ల ఆసక్తి పెంపొందించుకున్న ఆమె విద్యార్థి దశలోనే సాహిత్య రంగంలో అడుగుపెట్టారు.
1973-74లో కళాశాల మాగజైన్‌లో ప్రచురితమైన “దండిద్దాం! దండిద్దాం!” కవిత ఆమె తొలి ప్రచురణ. అనంతరం 1978లో ఆంధ్రపత్రికలో కవిత ప్రచురితమవడంతో ఆమె రచనా ప్రయాణం మరింత వేగం అందుకుంది. అప్పటి నుంచి నిరంతరాయంగా రచనలు చేస్తూ తెలుగు సాహిత్యంలో తనకంటూ ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఏర్పరుచుకున్నారు.
అనూరాధ గారి సాహిత్య సంపద విస్తృతమైనది. ఇప్పటివరకు 350కి పైగా కథలు, 700కు పైగా కవితలు, 500కు పైగా వ్యాసాలు రచించారు. “పచ్చబొట్టు”, “విలువల లోగిలి”, “ప్రేమంటే ఇదే ఇదే”, “పరుగులు తీసే నీ వయసునకు” వంటి నవలలు ధారావాహికలుగా వెలువడి పాఠకాదరణ పొందాయి. “ఎద సవ్వడి”, “గుప్పెడు మనసు”, “ప్రేమ వసంతం”, “పసిమొగ్గలు”, “అనురాగాలు” వంటి పుస్తకాలు ఆమె రచనా వైవిధ్యానికి నిదర్శనాలు.
ఆమె రచనల్లో కుటుంబ బంధాలు, మానవీయ విలువలు, మహిళా చైతన్యం, యువత బాధ్యత, సామాజిక స్పృహ వంటి అంశాలు ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. కుటుంబ వ్యవస్థ బలపడాలని, వ్యక్తిత్వ వికాసం జరగాలని, సమాజంలో సానుకూల మార్పులు రావాలని ఆకాంక్షిస్తూ ఆమె రాసిన వ్యాసాలు వేలాది మంది పాఠకుల జీవితాలను ప్రభావితం చేశాయి.

 
ఆ రచనల ప్రభావాన్ని తెలియజేసే అనేక సంఘటనలు ఆమె జీవితంలో చోటుచేసుకున్నాయి. సంవత్సరాలుగా మాట్లాడుకోని తండ్రీకొడుకులు ఒక వ్యాసం చదివి కలుసుకోవడం, విడాకులు తీసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్న దంపతులు ఆమె రచనలు చదివి తమ నిర్ణయాన్ని మార్చుకోవడం, యువతలో సానుకూల ఆలోచనలు పెరగడం వంటి సంఘటనలు రచయిత్రిగా ఆమెకు లభించిన అత్యున్నత ప్రశంసలు.
ఆకాశవాణితో ఆమె అనుబంధం నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా కొనసాగుతోంది. కథలు, కవితలు, నాటికలు, హాస్యరచనలు, స్కెచ్‌లు ప్రసారమై విశేష ఆదరణ పొందాయి. దూరదర్శన్‌లో రెండు కవిసమ్మేళనాల్లో పాల్గొనడమే కాకుండా, “నేను – నా రచనలు” అనే అంశంపై రెండు ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూలు కూడా ప్రసారమయ్యాయి. మహిళా కవి సమ్మేళనాలు, ఉగాది కవిసమ్మేళనాల్లో ఆమె పాల్గొన్నారు. ఈటీవీ ‘సఖి’ కార్యక్రమంలో పలు ఎపిసోడ్లలో పాల్గొనడమే కాకుండా వంటల కార్యక్రమాలను కూడా నిర్వహించారు. మోటివేషనల్ స్పీకర్‌గా సుమన్ టీవీ, ఐడ్రీమ్ టీవీ, మగువ టీవీ, మాగ్న టీవీ, 99 టీవీ వంటి మాధ్యమాల ద్వారా తన ఆలోచనలను ప్రజలకు చేరవేశారు.
సాహిత్యంతో పాటు సమాజ సేవలోనూ ఆమె విశేష కృషి చేస్తున్నారు. “సృజనా మహిళా మండలి” అధ్యక్షురాలిగా, “ఆశ్రిత స్వచ్చంద సేవా సంస్థ” అధ్యక్షురాలిగా సేవా కార్యక్రమాలను నిరంతరం కొనసాగిస్తున్నారు. గత పన్నెండు సంవత్సరాలకు పైగా ఆశ్రిత సంస్థ ద్వారా అవసరంలో ఉన్న కుటుంబాలకు చేయూతనివ్వడం, మహిళల్లో చైతన్యం కల్పించడం, యువతలో సామాజిక బాధ్యతను పెంపొందించడం, పేద విద్యార్థులకు ప్రోత్సాహం అందించడం వంటి అనేక కార్యక్రమాలను చేపట్టారు.
ప్రత్యేకించి ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, ప్రమాదాల వల్ల నష్టపోయిన కుటుంబాలకు సహాయ సహకారాలు అందించడంలో ఆమె ముందుంటారు. సాహిత్యం సమాజానికి ఉపయోగపడాలనే నమ్మకంతో అక్షరసేవతో పాటు మానవసేవను కూడా సమానంగా భావిస్తూ అనేక సేవా కార్యక్రమాలకు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. అందుకే రచయిత్రిగా మాత్రమే కాకుండా సేవామూర్తిగా కూడా ఆమెకు ప్రత్యేక గౌరవం లభించింది.
దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన సాహిత్య సభలు, ప్రపంచ తెలుగు సాహిత్య సదస్సులు, కవి సమ్మేళనాలు, మహిళా సాహిత్య వేదికల్లో ఆమె ముఖ్య అతిథిగా, ప్రధాన వక్తగా, కవయిత్రిగా పాల్గొన్నారు. అమెరికాలోని తానా, లండన్ కామన్వెల్త్ ఫౌండేషన్ వంటి అంతర్జాతీయ వేదికల నుంచి కూడా ఆహ్వానాలు అందుకోవడం ఆమె సాహిత్య ప్రతిభకు నిదర్శనం.
సాహిత్య రంగంలో చేసిన విశేష కృషికి గుర్తింపుగా ఆమెకు 50కి పైగా అవార్డులు, వందలాది సన్మానాలు లభించాయి. ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రదానం చేసిన ఉగాది పురస్కారం ఆమె సాహిత్య సేవకు లభించిన గొప్ప గౌరవాలలో ఒకటి. గుర్రం జాషువా, దాశరథి రంగాచార్య, రావూరి భరద్వాజ, గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు, డాక్టర్ తిరునగరి వంటి మహనీయుల పేర్లతో ప్రదానం చేసే అవార్డులను అందుకోవడం ఆమె ప్రతిభకు నిదర్శనం. జాతీయ స్థాయిలో సాహితీ జ్యోతీరత్న అవార్డు సహా అనేక పురస్కారాలు ఆమెను వరించాయి.

తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్, భారత్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్, బుక్ ఆఫ్ స్టేట్ రికార్డ్స్, ఆంధ్ర బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్‌లలో స్థానం సంపాదించిన ఆమె, నేటికీ అదే ఉత్సాహంతో రచనలు కొనసాగిస్తున్నారు. సమాజంలో మార్పు కోసం అక్షరాలను ఆయుధాలుగా మలచాలనే తపన ఆమె ప్రతి రచనలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది.
కుటుంబ విలువలను కాపాడే రచయిత్రిగా, మహిళా చైతన్యానికి అక్షర స్వరంగా, యువతకు మార్గదర్శకురాలిగా, సమాజసేవకు అంకితభావంతో పనిచేసే వ్యక్తిగా యలమర్తి అనూరాధ తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో ఒక ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వం. అక్షరాన్ని ఆచరణతో కలిపిన ఆమె సాహిత్య యాత్ర మరిన్ని శిఖరాలను అధిరోహించాలని, ఆమె కలం నుంచి మరెన్నో విలువైన రచనలు వెలువడాలని సాహితీ లోకం ఆకాంక్షిస్తోంది.
“సామాజిక స్పృహ కలిగిన రచనలు చేయడం, సమాజంలో సానుకూల మార్పుకు దోహదపడడం” అనే లక్ష్యంతో సాగుతున్న యలమర్తి అనూరాధ గారి సాహిత్య జీవితం నేటి తరానికి స్ఫూర్తి, రేపటి తరాలకు మార్గదర్శకం.