జాతీయం చేసుకున్న జాతీయాలు

చరిత్రపరంగానో..పాలనాపరంగానో,ఇరుగు పొరుగులా కలిసుండే ప్రాంతాల పరంగానో…ఇతర భాషలను కలుపుకుంటూ సాగే నిరంతర స్రవంతి భాష!
ఏ భాష మనుగడకైనా అది అవసరమే!
భిన్నత్వంలో ఏకత్వాని కి ప్రతీకలమైన మనం ఇతర భాషల పదాలను జాతీయం చేసుకుని జాతీయాలుగా చేర్చుకుని,సంభాషణల్లో వాడుకుంటున్నాం.
ఉదాహరణకు…
నకరాలు పోవటం

అరేయ్! నకరాలు పోకురా..నారాలు తీస్త మళ్ల–ఏమనుకున్నవో!
ఏందిరా-గీ సిన్న పని జేయమంటే తెగ నకరాలు పోతున్నవ్?
నా కాడ నీ నకరాలు సాగవ్ బిడ్డా-గిదే సెప్తున్న
పై సంభాషణలు తెలంగాణ ప్రాంతంలో వింటూనే ఉంటాం.11-14 శతాబ్దాల మధ్య కాలంలోని తెలుగు శాసనాల్లో ఈ మాట నఖరు,నగరం అనే రూపాంతరాలతో సహా విస్తృత ప్రయోగంలో ఉంది. ఒక అర్థం దేవాలయమని,రెండోది వర్తకసంఘమని.ఏ మహానగరంలోనయినా వ్యాపారస్థులుగాని,అంగళ్లు గాని ఒకే ప్రాంతంలో ఉంటే, దాన్ని నకరవీడు,నకరవాడ అనేవాళ్ళు.బిడారు వర్తకులు ఏ నగరంలోనో,ప్రాంతంలోనో శాశ్వత నివాసం ఏర్పర్చుకుని,వ్యాపారం చేస్తుంటే అది నకరం, నకరాలు పోవటం అంటే కొనుగోలు కోసం ఆర్భాటంగా బయలుదేరడం.నకరానికి వెళ్లి,బేరసారాలు చేస్తూ,అక్కడ పెద్ద ఎత్తున కొంటున్నట్లు హంగామా చేయడం,బడాయికి పోవటం,నేటి భాషలో ఫోజులు కొట్టడం అన్నమాట!స్వస్థలంలో,స్వగ్రామంలో దొరికే వస్తువుల కోసం పరాయిచోట్లకు పోవటం సమాజంలో గౌరవానికి చిహ్నంగా నేటికీ ఉంది.చూస్తూనే ఉన్నాముగా..ఇక్కడ రేగు,జామ వంటి తాజా పండ్లు ఉండగా,నిలవ పండ్లు(స్ట్రాబెర్రీ,చెర్రీ,లిచీ,థాయ్ జామ, డ్రాగన్ ఫ్రూట్,వగైరా…)తింటూ,గొప్పలు పోవడం,నకరాలు కొట్టడం. దౌర్బల్యాలకు స్థల,కాల పరిమితులు లేవు మరి!

నంగనాచి- తుంగబుర్ర

ఓయబ్బో-ఏమెరుగని నంగనాచి అండీ…నోట్లో వేలెట్టినా, కొరకలేదు పాపం!
నంగనాచి-తుంగబుర్రా ని–ఎన్ని అబద్ధాలు చెబుతోందో!
చేసేదంతా చేసి,ఏమెరుగని నంగనాచిలా ఎలా కూర్చుందో చూడండి!
ఇలాంటి సంభాషణలు మన చెవుల్లో పడుతూనే ఉంటాయి.
నంగనాచి అనేది తెలుగు మాటగా వినిపించే హిందీ సమాసం. అంటే,’దిగంబరంగా నాట్యమాడే’ అని అర్థం.తుంగబుర్ర మాత్రం అచ్చతెలుగు మాట.తుంగ ముస్తె(దుంప)కూ,దిగంబర నాట్యానికీ సంబంధం లేదు కదా!హిందీలో ‘నంగా’ శబ్దం, సంస్కృతంలోని ‘నగ్న’ శబ్దభవం.ఊతం కోసమో,నాట్యకత్తెలా నున్నగా ఉందనే అర్థంలోనో తుంగబుర్ర కలిపివుండొచ్చు.
తమిళంలో నంగై శబ్దానికి కోడలు,వదినె, నెరజాణ అనే అర్థాలున్నాయి.మలయాళంలో నజ్జి అంటే చురుకైన, తెలివిగల స్త్రీ అని అర్థం.కన్నడంలో నాచిగె, నాచికె,నాన్చికె వంటి రూపాలకు సిగ్గు,మర్యాద,సిగ్గరి,వగైరా అర్థాలున్నాయి.ఒకనాటి తెలుగులో కూడా అలాంటి అర్థం ఉండి వుండొచ్చు..అవి మన పక్క రాష్ట్రాలే కదా!
మొత్తానికి నంగనాచి అంటే సిగ్గుమాలిన పిల్ల,తుంగబుర్ర (తక్కిన దుంపల్లాగా దానికి చర్మం ఉండదు)అంటే దిగంబరి అని అర్థమన్నమాట.అన్నట్టు–సర్వసాధారణంగా స్త్రీల విషయంలోనే ఈ జాతీయం వాడుతుంటారు.

బాదరబందీ

ఆయనకేం- ఏ బాదరబందీ లేదు.టింగురంగా అంటూ పూలరంగడిలా ఊరంతా తిరిగొస్తుంటాడు!
ఆవిడ ఒంటికాయ-శొంఠి కొమ్ము-చేసేందుకు ఏ పనీ లేదు-చేసి,ఎవరికీ పెట్టే పనీ లేదు-ఏ బాదరబందీ లేని అదృష్టవంతురాలమ్మా!
అబ్బా!దేవుడా!ఈ బాదరబందీలు ఇంకా ఎంతకాలం భరించాలో!
ఇలా ఈ జాతీయాన్ని మనం వింటూ ఉంటాం.
అసలు ఈ బందీ అనే శబ్దానికి బాధ్యతల్లో ఇరుక్కుపోవటం కాక,ముడి, కట్టు అని అర్థం.ఇది హిందీ/ఉర్దూ పదం.బాదర అన్న భాగానికి అర్థం లేదు.అది ‘బారహ్’ అని వ్రాసి,’బారా’ అని ఉచ్చరించే సంఖ్యావాచక శబ్దానికి వికృతరూపం.ముస్లింల పరిపాలన కాలంలో రాజకీయోద్యోగులు పొడుగాటి అంగరఖా ను ధరించేవారు.అప్పటికి బొత్తాములు లేదా గుండీలు వాడుకలోనికి రాలేదు.అందువల్ల కుడి,ఎడమ అంచులను చిన్న దారాలతో కలిపి కుట్టుకునేవాళ్ళు.అవి పన్నెండు(బారా) ముళ్ళు.మూడు,నాలుగు గుండీలు పెట్టుకోవడానికే బద్ధకించే వ్యక్తులు పన్నెండు ముడులు వేసుకోవాలంటే విసుక్కునేవారు.బారా ను, బాధ ను మేళవించి బాదర ను సృష్టించుకున్నారు.చివరకీమాట బాధ పుట్టించే చిక్కు వ్యవహారం అనే అర్థంలో ఈ జాతీయం వెలిసింది.సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారు ఈ బారాబందీ అంగీబొమ్మను గూడా గీయించి,ప్రచురించారు,ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్రలో.చూసారా…వేషధారణకు,అలంకరణకు సంబంధించిన ఈ మాట చివరకు సంసారంలో బాధ్యతలకు,తలెత్తే చీకాకులకు ఎలా అన్వయించబడి,జాతీయంగా మారిందో!ఆసక్తికరంగా ఉంది కదూ!
మరికొన్ని విశిష్టమైన జాతీయాలను మరలా తెలుసుకుందాం!

************