మన కుటుంబాల్లో అనుబంధం, ఆత్మీయతలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత వుండేది. ఒక్కొక్క వరుసకు ఒక్కొక్క పేరు. అది ఆంగ్ల భాషలో ఇతర భాషల్లో అంత ఎక్కువగా కనిపించదనిపిస్తుంది. మేనత్త, మేనమామ, చిన్నాయన, చిన్నమ్మ, పెద్దమ్మ, పెద్దనాయన ఈ విధంగా ఉండేవి వరుసలు. వీరితో అనుబంధంలో ప్రత్యేకత సంతరించుకొనేది. అలాంటిదే మేనత్త అనుబంధం.
పిల్లలకు అత్త అంటే ఎనలేని ప్రేమ. ఎందుకంటే ఆడిస్తుంది, పాడిస్తుంది, తినిపిస్తుంది, నిద్ర పుచ్చుతుంది. “అత్త ఒడి పువ్వు వలె మెత్తనమ్మ, ఆదమరచి హాయిగా నిదురపోమా” సినీ కవి వ్రాసినది నిజమనిపిస్తుంది. ‘పద్దత్త, సరత్త, బుౙత్త, ఇలా పిల్లలు పెద్దయ్యాక కూడ పిలవటం చూస్తుంటాం. వాళ్లు పెళ్ళి చేసుకుని అత్తగారింటికి వెళ్తుంటే ఆ పిల్లల బాధ వర్ణనాతీతం. “నీవు వెళ్ళొద్దని” ఎంతో ఏడ్చేవాళ్లు. ఆ పెళ్ళికొడుకును విలన్ లాగా చూసేవాళ్లు.
మేనత్త ఊరికి వెళ్లటం పిల్లలకు ఎంతో ఇష్టం, అక్కడ ఆడిందే ఆట. పాడిందే పాట. కేకలేసే అమ్మా నాన్న అక్కడ ఉండరుగా! అందుకే అంత ఇష్టం. అత్త పిల్లలతో వస్తుందంటే ఎంత సంతోషమో! కలిసి ఆడుకోవచ్చని. వాళ్లు తిరిగి వెళ్తుంటే ఎంతో బాధ కలిగేది ఆ చిన్ని హృదయాలకు. అత్త ఊరికి వెళ్ళేటప్పుడు ఇఇచ్చే పావలా ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్ౘ్ే విషయం. “కలవారి కోడలు కలికి కామాక్షి, కలికి చిలుకల కొలికి మాకు మేనత్త” అని పాడుకునేవారు పిల్లలు.
మేనత్తలు చేసే త్యాగాలు కూడా కోకొల్లలు. అన్న భార్య, తమ్ముడి భార్య చనిపోతే చేరదీసి పిల్లలను పోషించి పెద్ద చేసేది ఆమెనే. ఒక మేనత్త తనకు ఇద్దరు పిల్లలున్నా “భర్త నన్ను రెండో పెళ్ళి చేసుకోనిస్తేనే నేను నీ మేనల్లుణ్ణి చేరదీస్తానంటే” భర్త పెట్టిన కండీషన్ కు ఒప్పుకున్న అమాయకురాలు. (ఆ రోజుల్లో సంతానమే సౌభాగ్యంగా భావించేవారు)
మరో మహిళ ఉదంతం – పూర్వకాలంలో మగవాళ్ళకు పెళ్ళి అవటం చాలా కష్టంగా ఉండేది. కర్ణాటకలో కొంచెం పేదిరకంతో ఆడపిల్లలను అమ్ముకునేవారు. ఆ విధంగా ఎంతోమంది చిన్నపిల్లలను కొనుక్కొని తెచ్చుకుని పెళ్ళి చేసుకునేవారు. వాళ్ళ మాటతీరు ఒక రకంగా ఉండేది. కందిపప్పును కందిబేళ్ళని, పుళిహోగ్రి అని, బేగి అని అవి వింటుంటే తమాషాగా ఉండేది. ‘కృష్ణుఇ బేగనే బారో, యన మన తన లీల తోరో” అని పేరంటాలలో ఆమె పాడుతుంటే మళ్ళీ మళ్ళీ వినాలనిపించేది. కన్నడీగులు కదా తెల్లగా ఉండేది. ఎన్నో ఏళ్ళు గడిచాక ఆమె మేనల్లుడు “అత్తారింటికి దారేది” అని వెతుక్కుంటూ వచ్చి ఊళ్ళో వాళ్లందరికి ఆశ్చర్యం కలిగించాడు. మొదట ఆ భార్యాభర్తలు నమ్మక ఎన్నో ప్రశ్నలు వేసి మేనల్లుడని మొత్తం మీద నిర్ధారించుకున్నాక ఆమె ఆనందానికి అవధులు లేవు. తన పెళ్ళికి రావాలని పట్టుపట్టి పిల్చుకుని వెళ్ళాడు. ఈ ముసలాయనకు ఒకటే భయం. వస్తుందో రాదోనని. తనూ వెళ్ళాడు. ఇద్దరికి బట్టలు పెట్టి వాళ్ళ కన్నడీగుల లాంఛనాలతో మేనత్తను పంపించారు. వచ్చే అప్పుడు మేనల్లుని పెళ్ళి ఫోటో తెచ్చుకొని గోడకు తగిలించుకుని రోజు చూసుకొని ఎంతో మురిసిపోయేది. ఇంటికి వచ్చిన వాళ్ళందరికి చూపించేది. ఆ తరువాత అప్పుడప్పుడు పుట్టింటికి వెళ్ళి వచ్ౘ్ేది. . వచ్చే అప్పుడు మైసూరు సాండిల్ సబ్బులు, ఘుమఘుమలాడే కాఫీ పొడి తెచ్చుకునేది.
మేనత్తంటే పైతరం ఆడపడుచు. ‘నేనెవరనుకున్నావు. మొండి చుట్టం మొగుడి మేనత్తనని” పెత్తనం చెలాయించేది. అన్నకు, తమ్ముండ్లకు అండగా వుంటూ సలహాలనిచ్ౘ్ే మంచి మనిషి.
పిల్లలు పలికే తొలి మాట ‘అత్త అత్త’ అని. పిల్లలను తొట్లెలో వేసి కుడి చెవిలో పేరు చెప్పి ఈపులు చరిపించుకునేది కూడా మేనత్తే. అనుబంధాల్లో మేనత్త పాత్ర ఎంత గొప్పదో కదా!